Een houten gevel aan de zonkant heeft het zwaar. Overdag wordt het hout warm, 's nachts koelt het af, en in de herfst en winter komt daar regen bij. De verf moet dat allemaal meemaken zonder te barsten of te bladderen. Welke verf hoort op een houten gevel die op de zon staat? Hieronder: wat de zon met hout doet, het verschil tussen verf en beits, en de punten waar een goede schilder vooraf naar kijkt.
Wat de zon met hout en verf doet
Zonlicht doet twee dingen. Het verwarmt het hout, en het breekt met zijn uv straling langzaam de bovenste laag van de verf en het hout af. Een donkere kleur wordt daarbij veel warmer dan een lichte. Hout dat steeds warm wordt en weer afkoelt, zet uit en krimpt. Een verflaag die te hard en te stijf is, kan dat niet volgen en gaat scheuren.
Kale plekken laten daarna water door. Het hout neemt vocht op, de verf eromheen raakt los, en zo wordt een klein scheurtje in een paar seizoenen een groot onderhoudsprobleem. Op de zonkant zie je dat vaak het eerst: de gevel op het zuiden of westen vraagt eerder onderhoud dan die op het noorden.
Dekkend verven of beitsen?
Voor een houten gevel kies je grofweg tussen twee soorten afwerking.
Dekkende verf vormt een gesloten laag op het hout. Je ziet de nerf niet meer, wel de vorm van de planken. Een goede buitenverf voor hout blijft soepel, zodat hij mee kan bewegen met het hout. Dekkende verf beschermt het hout goed tegen uv licht, omdat het licht niet tot het hout doordringt.
Beits trekt meer in het hout en laat de nerf zien. Er zijn transparante beitsen, waarbij je het hout nog goed ziet, en dekkende beitsen, die meer op verf lijken. Een beits is vaak dampopen: vocht uit het hout kan er makkelijker uit. Daardoor gaat beits minder snel bladderen, maar een transparante beits laat meer zonlicht door en moet op de zonkant vaker worden bijgewerkt.
Welke van de twee het beste past, hangt af van het soort hout, de bestaande laag en wat je mooi vindt. Een schilder kan je daar goed in adviseren.
Waar je op let bij de keuze
Een paar punten maken op een gevel in de zon echt verschil:
- kies verf of beits die bedoeld is voor buiten op hout, en geen muurverf of binnenverf
- kies een product dat soepel blijft, zodat het meebeweegt met het hout
- houd rekening met de kleur: een lichte kleur wordt in de zon minder warm dan een donkere, en dat spaart het hout
- let op uv bescherming, vooral als je voor een transparante beits gaat
- blijf bij hetzelfde systeem als wat er al op zit, of laat de oude laag eerst verwijderen
Dat laatste punt wordt vaak vergeten. Verf over beits, of een andere soort verf over een oude laag, hecht niet altijd goed. Een schilder test dat meestal eerst op een klein stuk.
De voorbereiding telt het zwaarst
De beste verf houdt het niet als de ondergrond niet klopt. Een schilder begint daarom met het hout zelf. Losse en bladderende verf gaat eraf, het oppervlak wordt geschuurd en ontvet, en kale plekken krijgen een grondlaag. Rotte plekken worden uitgefreesd en hersteld voordat er geverfd wordt.
Het hout moet droog zijn. Wie verft op hout dat na een regenachtige week nog vochtig is, sluit dat vocht in. Daarom plant een schilder buitenwerk liever op een droge periode, en verft hij de zonkant niet op het heetste deel van een zonnige dag. In de volle zon droogt de verf te snel op het oppervlak en hecht hij minder goed.
Hoe vaak onderhoud nodig is
Hoe lang een verflaag op een zonnige gevel meegaat, verschilt per product, per kleur en per houtsoort. Daar is geen vaste termijn voor te geven. Wat wel helpt: kijk elk voorjaar even naar de gevel. Zie je fijne scheurtjes, krijt de verf af als je er met je hand over gaat of zie je kale plekken, dan is het tijd voor een onderhoudsbeurt. Een kleine opknapbeurt op tijd is minder werk dan een gevel die helemaal kaal moet.
Let extra op de onderkant van planken, op de kopse kanten en op plekken waar water blijft staan. Daar begint het rotten meestal het eerst.
Een schilder vragen
Wil je de gevel laten schilderen of beitsen, vertel de schilder dan op welke kant de gevel staat, wat voor hout het is, wat er nu op zit en hoe het eraan toe is. Foto's van de hele gevel en van een paar slechte plekken van dichtbij helpen bij een eerste inschatting. Vraag ook welk product hij wil gebruiken en waarom, en hoe het onderhoud er de komende jaren uitziet.
Een schilder die meedenkt over de kleur
De kleur van je gevel is niet alleen een kwestie van smaak. Op de zonkant bepaalt hij mee hoe warm het hout wordt en hoe snel het weer aan de beurt is. Vraag de schilder daarom wat hij van je kleurkeuze vindt voor deze kant van het huis. Een schilder met ervaring in buitenwerk kan vertellen hoe een donkere tint zich houdt op een gevel in de volle zon, en welk alternatief er is als je toch een donkere uitstraling wilt. Vraag ook of kozijnen en gevel samen in een keer kunnen. Dan plan je het onderhoud voortaan in een beurt.
De juiste schilder voor buitenwerk
Niet elke schilder doet evenveel buitenwerk. Zoek daarom naar iemand die houten gevels in zijn portfolio heeft staan. Bij GekeurdeVakman laat elk schildersprofiel zulke projecten zien, met wat klanten erover schreven en, als het er is, het keurmerk. Twijfel je over een schildersbedrijf, laat je dan het nummer uit het handelsregister geven (KvK in Nederland, KBO in Belgie) en controleer het zelf.
Je kunt ook je klus plaatsen en schilders laten reageren. Plaatsen is gratis, en tot je zelf een keuze maakt zit je aan niemand vast.
