Je hebt een huis gekocht waar de vorige bewoners weinig aan deden, of je hebt zelf een paar jaar alles laten liggen. De verf bladdert, een kozijn voelt zacht aan, de goot hangt scheef en binnen zit een vochtplek op het plafond. Bij achterstallig onderhoud aan je huis weet je vaak niet waar je moet beginnen, en dan gebeurt er niets. Dat is precies hoe het erger wordt. Met een duidelijke volgorde breng je overzicht in de lijst en pak je eerst aan wat de meeste schade voorkomt.
Eerst een rondje: maak een lijst
Begin niet met een kwast of een ladder, maar met pen en papier. Loop je huis van buiten naar binnen langs en schrijf op wat je ziet. Maak er foto's bij, dan kun je het later laten zien aan een vakman.
Waar je op let:
- het dak: verschoven of kapotte pannen, mos, loszittende dakbedekking op een plat dak
- goten en regenpijpen: scheef, lek of verstopt
- kozijnen en deuren: bladderende verf, zacht hout, open naden
- kitranden rond ramen, in de badkamer en in de keuken
- voegwerk en gevel: losse of uitgesleten voegen, scheuren
- binnen: vochtplekken, schimmel, een muffe geur
Zo'n lijst lijkt lang, maar hij laat je ook zien wat meevalt. Niet alles hoeft meteen.
Wat water binnenlaat gaat voor
De belangrijkste regel bij achterstallig onderhoud: pak eerst aan wat water binnenlaat. Water is de grootste vijand van een huis. Het laat hout rotten, tast voegen en muren aan en zorgt voor schimmel binnen. Een lekkend dak of een open kitrand maakt elke week dat je wacht de schade groter.
De volgorde die de meeste schade voorkomt:
- het dak en de dakbedekking
- goten en regenpijpen
- kozijnen, ramen en buitendeuren
- kitranden en voegen
- daarna pas schilderwerk, binnenwerk en de afwerking
Schilderwerk aan de buitenkant hoort trouwens deels bij die bescherming. Verf die loslaat laat het hout eronder onbeschermd achter. Toch heeft schilderen weinig zin als het hout al zacht is: dan moet het eerst worden hersteld.
Achterstallig onderhoud huis en tuin: wat kan wachten?
Niet alles op je lijst is even dringend. Een keuken die gedateerd is, een badkamer die je liever anders ziet of een tuin die verwilderd is, kan best een seizoen wachten. Dat zijn wensen, geen gebreken. Het verschil zit in de vraag of iets erger wordt als je het laat liggen.
Zet daarom achter elk punt op je lijst een van drie woorden: nu, dit jaar of later. Alles wat water binnenlaat of wat onveilig is, zoals een losse dakpan boven de voordeur of een elektrische installatie die je niet vertrouwt, hoort bij nu.
Een aannemer of losse vakmensen?
Is de lijst lang en raakt het werk meerdere vakgebieden, dan is een aannemer een logische keuze. Die regelt de verschillende vakmensen, zorgt dat ze elkaar niet in de weg zitten en is jouw aanspreekpunt voor het geheel. Dat scheelt je veel regelwerk, vooral als je zelf weinig tijd hebt.
Gaat het om een paar losse klussen, zoals een dakreparatie en nieuwe kitranden, dan kun je ook per vak een vakman zoeken. Je houdt dan zelf de regie. Dat werkt goed als de klussen los van elkaar staan en niet op elkaar hoeven te wachten.
Twijfel je, vraag dan een aannemer om met je mee te kijken naar de hele lijst. Een ervaren vakman ziet vaak sneller wat de oorzaak is van een probleem en wat een gevolg is. Een vochtplek binnen kan bijvoorbeeld van een lekkende goot komen, en dan los je het met een nieuwe laag verf niet op.
Zo bereid je het gesprek met een vakman voor
Een goede voorbereiding maakt het makkelijker om offertes te vergelijken. Neem het volgende mee:
- je lijst met foto's, met achter elk punt nu, dit jaar of later
- wat je zelf wilt doen en wat je wilt uitbesteden
- of het werk in delen mag, of in een keer moet
- je vragen over de volgorde en wat er eerst moet gebeuren
Vraag bij elke offerte wat er precies in zit. Staat er bij schilderwerk ook houtrotherstel bij, of komt dat er later nog bij? Is het dak alleen hersteld of ook nagekeken op andere zwakke plekken? Hoe duidelijker de offerte, hoe minder verrassingen.
Gevelrenovatie laten uitvoeren: wanneer is dat nodig?
Op je lijst staat de gevel vaak als losse punten: hier een uitgesleten voeg, daar een scheur, en een muur die groen ziet van de alg. Losse punten kun je los laten herstellen. Maar zie je op veel plekken tegelijk dat de voegen zacht zijn of ontbreken, dat stenen afbrokkelen of dat er vochtplekken aan de binnenkant van de gevelmuur zitten, dan is het tijd om aan gevelrenovatie te denken. Een gevel die water doorlaat, hoort net als het dak bij de categorie nu.
Wil je gevelrenovatie laten uitvoeren, dan krijg je meestal een combinatie van een paar stappen. Welke nodig zijn, bepaalt een gevelspecialist na het bekijken van de muur:
- de gevel reinigen, zodat je ziet hoe de stenen en voegen er echt aan toe zijn
- oude en slechte voegen uithakken en opnieuw voegen
- scheuren en kapotte stenen herstellen of vervangen
- de gevel impregneren, zodat er minder water in de stenen trekt
- aansluitingen bij kozijnen, dakrand en vensterbanken nalopen en dichten
De volgorde doet ertoe. Impregneren over slechte voegen sluit het probleem in in plaats van het op te lossen. Laat daarom eerst herstellen en pas daarna beschermen.
Plan gevelwerk in een droge periode en vraag of er een steiger of hoogwerker nodig is, en wie die regelt. Woon je in een rijtjeshuis, overleg dan met de buren: soms is het handiger om de gevels in een keer te laten doen. En wil je het aanzicht van je huis veranderen, bijvoorbeeld met een andere kleur of een gevelbekleding, vraag dan bij je gemeente na of daar regels voor gelden.
Korte vragen over je onderhoudslijst
Moet ik alles in een keer laten doen? Nee. Wat water binnenlaat gaat voor, de rest kan in delen. Een aannemer kan helpen om de lijst in fasen te knippen.
Is een gevel reinigen hetzelfde als gevelrenovatie? Nee. Reinigen maakt de gevel schoon, renovatie herstelt de voegen en stenen. Reinigen is vaak wel de eerste stap, omdat je daarna pas goed ziet wat er hersteld moet worden.
Wie kijkt er naar de gevel? Een gevelspecialist of een metselaar die voegwerk doet. Staat de gevel op een lijst met ander werk, dan kan ook een aannemer het meenemen.
Bijhouden na de inhaalslag
Is het grootste werk gedaan, houd het dan bij. Een rondje om je huis in het voorjaar en in het najaar voorkomt dat je over een paar jaar weer voor dezelfde lijst staat. Kleine reparaties zijn snel gedaan, achterstallig onderhoud kost altijd meer.
Vakmensen vinden voor je lijst
Op GekeurdeVakman staan aannemers, onderhoudsbedrijven, dakdekkers en schilders, elk met een eigen profiel. Daar zie je werk dat ze eerder deden, de reviews van hun klanten en of ze een keurmerk hebben. Vraag naar het KvK- of KBO-nummer van een bedrijf; daarmee zoek je zelf op met wie je afspraken maakt.
Je kunt je lijst ook als klus op de site zetten. Dat is kosteloos, en jij beslist welke vakman je huis weer op orde brengt.
